شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
ديباچه 183
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
نخست سرگذشت فيلسوفان از دهريان و دينداران از اخوان صفاء و اسقلپيوس تا يوسف هروى به ترتيب تهجى سپس كنيهها از ابو جعفر ابن احمد تا ابو الحكم مغربى اندلسى از روى تاريخ الحكماء قفطى و گزارشهاى آن چون سلم السماوات و جز آن ، فهرست نامهاى آنان در فهرست انوار آمده است . دومى تاريخ فلسفهء هند از روى شرح پاتنگل ترجمهء بيرونى و تاريخ كمانسرى بخشى كشميرى گويا گرفتهء از تاريخ هند جامع التواريخ رشيدى . سومى تاريخ چين از روى همان جامع التواريخ . چهارمى تاريخ صفويان و آمدن افغانها به ايران پنجم سرگذشت خود نگارنده كه ميگويد كه من در 1211 در هرات زاده شدم ( نسخه 102 ب دانشكدهء ادبيات تهران از سدهء 13 ( ص 149 فهرست ) - نسخهء 2 / 1234 كتابخانهء ملى ( انوار 3 : 282 ) نوشتهء محمد اسماعيل كاشانى در تهران در 1259 براى ميرزا محمد تقى سپهر ) . 71 - محمد يوسف پسر محمد صادق گيلانى را « حديقهء ناظره » است به فارسى كه خود آن را چنين ناميده است . در چهارده مقاله است و خاتمه و پندارشناسى و دكسوگرافى است . نسخهء آن در كتابخانهء مرعشى در قم هست ( اشكورى 10 : 36 ش 3637 ) نوشتهء خود او در 1277 و فهرست مقالههاى آن در فهرست آمده است . 72 - تواريخ همايونى كه از پيامبر اسلام است تا همايون پادشاه هند و در آن سرگذشت فيلسوفان گذارده شده است . در فهرست سالار جنگ ( 577 ) از آن ياد شده است . 73 - احوال حكماء كه نسخهء آن در بانكيپور هست به شمارهء 6891 / 9 ( ذيل 1 : 225 ) در برگ 83 ر تا 98 پ و استورى ( 1 : 1111 ) از آن ياد كرده است . چنين است نام دانشمندانى كه از آنها در آن